Lão nông học hết lớp 5 sáng chế máy tời, máy cấy

“Ít ai nghĩ rằng 18 tuổi tôi mới học hết lớp 5. Tôi đúp 3 năm lớp 3, đúp 2 năm lớp 5. Thế nhưng riêng môn toán thì tôi học giỏi, lại có khả năng bắt chước rất tốt. Nhìn một người đang làm gì đó, lập tức tôi có thể làm theo. Có lẽ đó là tố chất nổi bật theo tôi đến bây giờ” - ông Dung bắt đầu câu chuyện cuộc đời mình như thế.

Lão nông học hết lớp 5 sáng chế máy tời, máy cấy

“Ít ai nghĩ rằng 18 tuổi tôi mới học hết lớp 5. Tôi đúp 3 năm lớp 3, đúp 2 năm lớp 5. Nhưng tôi lại học rất giỏi toán và có khả năng bắt chước nhanh. Nhìn người ta làm gì, tôi bắt chước được ngay. Có lẽ đó là tố chất theo tôi suốt cuộc đời” – ông Vũ Văn Dung mở đầu câu chuyện đời mình bằng một nụ cười hiền và đầy tự tin.

Từ anh học trò “đúp lớp” đến gã thợ lang bạt khắp miền Bắc

Thời trai trẻ, chàng trai quê Yên Mô (Ninh Bình) ấy đã đi qua bao nẻo đường đất Bắc – từ Tuyên Quang, Sơn La đến tận Lai Châu – làm đủ nghề: thợ mộc, nung vôi, lái công nông, lắp máy công trình, thầu núi khai đá… Nghề gì cũng làm tốt, vì ông học nhanh, làm chăm và không nề hà bất cứ việc gì.

“Các cụ bảo ‘một nghề thì sống, đống nghề thì chết’, nhưng tôi sống khỏe với cả đống nghề ấy”, ông cười xòa, tự hào không giấu giếm.

Ở đâu, ông cũng chỉ mất ít thời gian từ học việc đến làm thợ chính. Mỗi nhóm thợ, mỗi “sư phụ” đều cho ông thêm một bí quyết nghề nghiệp, và ông “ăn cắp nghề” nhanh đến nỗi họ phải đặt biệt danh là “Dung lưu manh” – nhưng là kiểu lưu manh đáng yêu, của một người ham học hỏi đến mức… không ai dạy nổi lâu.

Tuổi 37 khởi đầu lại: Học sửa xe máy và cái duyên với cơ khí

Năm 37 tuổi, khi nhiều người nghĩ đến sự ổn định, ông Dung lại “đổi đời” bằng cách đi học nghề sửa xe máy. Bất chấp sự can ngăn của người thân, ông chỉ mất 3 tháng để thành thợ lành nghề. Câu chuyện nổi tiếng nhất là khi một người thầy đến nhờ ông sửa chiếc xe mà chính mình cũng “bó tay”. Ông ngại ngần nhận lời, nhưng chỉ mất một lúc để xử lý xong.

Tiếng lành đồn xa, nhiều tiệm xe mời mọc ông về làm, nhưng ông chỉ đến mỗi nơi vài ngày, học được “ngón nghề độc” là… chuyển chỗ. Nhờ đó, kho kiến thức cơ khí của ông ngày một phong phú – và sau này, trở thành nền tảng để ông chế tạo nên những chiếc máy không ai dám nghĩ tới.

Từ bãi phế liệu đến cánh đồng – Sáng chế ra máy nông nghiệp từ đồ bỏ

Trong những năm làm thợ sửa xe, ông Dung nhận ra: xe máy Trung Quốc hỏng nhiều, phụ tùng rẻ và dư thừa. Trong khi đó, vợ con, hàng xóm vẫn tất tả vất vả ngoài đồng. Ông tự hỏi: "Sao mình không tận dụng những thứ bỏ đi để giúp người dân làm ruộng nhàn hơn?"

Năm 2010, khi đi thăm ruộng, ông nhìn thấy bà con dùng chiếc máy tời của Trung Quốc – nặng nề, dây curoa cồng kềnh – để chuyển lúa từ ruộng lên bờ. Từ đó, ông bắt tay vào mày mò thiết kế thiết bị tời lúa bằng động cơ xe máy cũ, nhông xích, ốc vít, dây cáp và bình xăng... Sau vài tháng thử – bỏ – làm lại, chiếc máy tời lúa kiêm bơm nước ra đời.

Thiết bị này đơn giản, dễ dùng, phù hợp cả đồng sâu lẫn đồng cạn. Hết vụ gặt có thể tháo tời ra, lắp ống dẫn để biến thành máy bơm nước. Chi phí tiết kiệm, công sức giảm mạnh.

Ông Vũ Xuân Công (Yên Thái, Yên Mô) kể: “Nhà tôi 4 sào ruộng, cách bờ gần 200m. Trước đây phải 4 người vác suốt cả ngày mới hết lúa. Giờ có máy tời của ông Dung, 3 người bốc, 1 người điều khiển, chỉ 20 phút là xong. Xăng chỉ hết một chén con.”

Máy cấy không động cơ – Ai cũng nghĩ điên, nhưng lại hiệu quả gấp 6 lần sức người

Năm 2014, ông Dung lại khiến cả làng… sững sờ khi cho ra đời chiếc máy cấy không động cơ – nghe thì mâu thuẫn, nhưng chính vì không dùng xăng, máy nhẹ hơn, dễ vận hành ở vùng trũng, nơi máy hiện đại không thể xuống ruộng.

Chiếc máy làm từ phụ tùng xe máy bỏ đi, chỉ nặng 20kg, dễ tháo lắp và vận chuyển. Người dùng chỉ cần đẩy bằng tay, mạ được đưa vào ruộng thẳng hàng, đều tăm tắp.

Ông Dung so sánh: “Người giỏi lắm thì cấy 1 sào/ngày. Máy của tôi thì 1 giờ đã xong 1 sào, gấp 6-7 lần.”

Máy không cần điện, không xăng dầu, vận hành thủ công nhưng hiệu quả. Đến nay đã có hơn 40 máy được bán ra tại các tỉnh như Thanh Hóa, Nghệ An – tất cả nhờ người dùng giới thiệu truyền miệng.

1.000 máy tời, 40 máy cấy và một lão nông chưa dừng lại

Tính đến nay, hơn 1.000 máy tời kiêm bơm nước đã được ông Dung bán ra, giá chỉ hơn 3 triệu đồng – mức mà hộ nông dân nào cũng có thể với tới. Nhiều khách hàng từ Ninh Bình, Nam Định, Thanh Hóa, Nghệ An, đến tận Tuyên Quang… đều tìm đến nhờ ông làm máy.

“Người Hàm Yên đặt tôi 6 cái mà tôi chưa đủ đồ để ráp, vì toàn tận dụng phụ tùng cũ. Tôi chẳng cần quảng cáo gì đâu, người dùng giới thiệu nhau là được rồi”, ông vui vẻ chia sẻ.

Không chỉ dừng lại ở đó, ông còn chế thêm máy cắt cỏ, máy cắt bí, máy bơm cải tiến… và đang ấp ủ dự án tiếp theo: máy gieo vãi lúa tự động.

“Tôi tính làm thêm vài sáng chế nữa rồi mới nghỉ hưu. Làm cho bà con đỡ khổ là vui rồi!” – người đàn ông tóc muối tiêu nở nụ cười đầy kiên định.

Một “kỹ sư chân đất” thực thụ

Không bằng cấp, không trường lớp bài bản, chỉ với khả năng học hỏi và lòng đam mê sáng chế, ông Vũ Văn Dung đã trở thành hình mẫu của kỹ sư chân đất Việt Nam – những con người âm thầm tạo ra sản phẩm hữu ích từ chính cuộc sống, phục vụ bà con, quê hương.

Câu chuyện về ông không chỉ là hành trình vượt qua nghịch cảnh, mà còn là minh chứng sống động rằng: Chỉ cần dám nghĩ, dám làm, đừng ngại xuất phát chậm – thì mỗi người đều có thể tạo ra giá trị thật sự.